Politiezone Rivierenland lanceert een nieuw preventieproject rond cyberveiligheid: de escapetorens. Enkele maanden na de introductie van de digitale wijkagent Aidan zet de zone opnieuw in op een creatieve manier om burgers te wapenen tegen online criminaliteit. De vier torens, ontwikkeld door een Mechels bedrijf, zijn eigenlijk mobiele escaperooms in kistvorm. Elke toren heeft een ander thema: van sexting en grooming tot phishing, hacking en wachtwoordbeveiliging.
De torens bevatten puzzels en opdrachten die spelers zo snel mogelijk moeten oplossen. Het project richt zich in eerste instantie op jongeren, maar moet uiteindelijk een brede doelgroep bereiken. De combinatie van spelen en leren zorgt ervoor dat cyberveiligheid op een toegankelijke en educatieve manier bespreekbaar wordt. Ook Aidan, de digitale wijkagent, krijgt een prominente rol binnen het project.
Volgens Bart Somers onderstrepen de escapetorens het belang van digitale veiligheid. “Een gemeenschapsgerichte politiezorg die rekening houdt met de noden van onze burgers, kan zich bij het vervullen van deze kerntaak vandaag niet meer beperken tot het bewaken van de fysieke, zeg maar offline veiligheid. Zij heeft ook de plicht om de digitale of online veiligheid van onze burgers te beschermen. We laten slachtoffers voelen dat de politie niet enkel een crimefighter is, maar ook een belangrijke preventieve en hulpverlenende rol heeft. Dat vergt innovatief en creatief beleid.”
De politiezone wil met de escapetorens op pad gaan en zoveel mogelijk burgers bereiken. Het project sluit aan bij de principes van nabijheidspolitie: letterlijk dichter bij de mensen komen en drempels verlagen. De torens werden voor het eerst uitgetest door leerlingen van het Sint-Romboutscollege. Nadien kunnen ook wijk- en gemeentehuizen, dienstencentra, scholen en verenigingen een beroep doen op de torens.
De nood aan sensibilisering is groot. Cybercriminaliteit neemt jaar na jaar toe. Child Focus meldde recent nog een stijging van 130 procent in dossiers rond sextortion. Digitale veiligheid is volgens de politiezone dan ook even essentieel als fysieke veiligheid. Schepen van Onderwijs en Welzijn Sabe De Graef benadrukt dat jongeren bijzonder kwetsbaar zijn voor online risico’s. “Elke dag zien we hoe jongeren online geconfronteerd worden met toxische schoonheidsidealen, misinformatie en verslavende algoritmes. Ze worden te vroeg blootgesteld aan content die niet is afgestemd op hun ontwikkeling, met nefaste gevolgen voor hun zelfbeeld en welzijn. Met deze escapetorens maken we digitale risico’s op een educatieve en speelse manier bespreekbaar en versterken we de digitale weerbaarheid van jong en oud.”
Schepen van preventie Abdrahman Labsir wijst op het bredere preventiewerk. Naast de escapetorens worden vrijwilligers opgeleid tot CyberPreventieAdviseurs en wordt gewerkt met projecten zoals DOPREV en (Dis)Like? om kinderen en jongeren weerbaarder te maken. De escapetorens vormen een aanvulling op dit aanbod.
Het project past binnen een ruimer digitaal verhaal. Burgers verwachten vandaag ook online een laagdrempelig contact met de politie. Innovaties zoals Aidan en de escapetorens moeten helpen om dienstverlening te versterken. Daarnaast werkt de politiezone aan een app om die digitale aanpak verder te verankeren. PZ Rivierenland wil zich zo positioneren als een voortrekker in digitale gemeenschapsgerichte politiezorg.
Voor de escapetorens wordt een kwart van de overheidssubsidie van 100.000 euro voor nabijheidspolitie gebruikt. De politiezone financiert zelf de helft van de totale kostprijs van ongeveer 50.000 euro, exclusief personeelskosten.