ZOO Planckendael en zijn conservatiestichting, de Antwerp Zoo Foundation, sluiten een baanbrekend akkoord met het Institut Congolais pour la Conservation de la Nature (ICCN) om samen een 3.600 km² groot bonoboleefgebied in het Congolese regenwoud te beheren. Het Lomako Yokokala-reservaat, naar schatting goed voor zo’n 4.000 bonobo’s, wordt via deze samenwerking minstens vijftien jaar lang beschermd.
Het langdurige engagement is opmerkelijk in Centraal-Afrika, waar veel natuurprojecten lijden onder kortetermijndenken. “We nemen geen rol op als externe geldschieter, maar als volwaardige co-beheerder van het reservaat met een team ter plaatse,” zegt Jef Dupain, directeur van de Antwerp Zoo Foundation in Kinshasa. “Beschermen betekent voor ons: samen verantwoordelijkheid nemen, ook op het terrein.”
In het gebied zullen rangers worden ingezet tegen stroperij en illegale houtkap. De aanpak krijgt internationale en nationale steun, onder meer van de Arcus Foundation en de Provincie Antwerpen.
(Lees verder onder de foto)
Bonobokredieten voor lokale gemeenschappen
Een bijzonder element van het project is het systeem van bonobokredieten. In het dorp Lisoko loopt al drie jaar een proef waarbij de gemeenschap financieel wordt beloond als ze het regenwoud en de bedreigde diersoorten – waaronder bonobo’s – op hun grondgebied beschermen. De lokale bevolking beslist vervolgens zelf waarvoor het geld gebruikt wordt, bijvoorbeeld scholen, studiebeurzen of infrastructuur.
“We willen tonen dat biodiversiteit niet alleen beschermd moet worden, maar ook iets moet opleveren voor de mensen die er mee voor zorgen”, legt Dupain uit. “Bonobokredieten zijn daar een voorbeeld van: wie beschermt, mag daar ook beter van worden.”
Tijdens een recente workshop in Kinshasa, werd het project voorgesteld aan onder meer president Félix Tshisekedi, die op zijn beurt aangaf het systeem te willen uitbreiden naar andere dorpen als onderdeel van een bredere ecologische corridor in het Congolese regenwoud.
Van Mechelen naar Congo
ZOO Planckendael is al jarenlang nauw betrokken bij de bescherming van bonobo’s, zowel in gevangenschap als in het wild. Als internationaal stamboekhouder voert het park al sinds 1994 onderzoek uit in Congo. Met dit nieuwe beheersakkoord wordt die inzet aanzienlijk versterkt.
“Het beschermen van dieren is niet alleen zorgen dat populaties in dierentuinen overleven,” zegt Dries Herpoelaert, algemeen directeur van ZOO Planckendael en de Antwerp Zoo Foundation, “maar ook zorgen dat ze het goed doen in hun natuurlijke omgeving. En daar kunnen wij als ZOO Planckendael aan bijdragen door hun natuurlijk leefgebied te beschermen.”
Foto’s: ZOO Planckendael