De provincie Antwerpen, de stad Mechelen en de Metropolitaanse kerkfabriek Sint-Rumoldus slaan de handen in elkaar voor de verdere restauratie en ontsluiting van de Sint-Romboutskathedraal en haar toren. Met een samenwerkingsovereenkomst leggen de partners de basis voor een nauwe afstemming van de geplande werken in de komende jaren.
De restauratie van de Mechelse kathedraal gaat daarmee een nieuwe, intensieve fase in. Sinds de jaren zestig werd al gewerkt aan de toren en het exterieur, en vorig jaar werden de daken grondig aangepakt. De focus verschuift nu naar een volledige interieurrestauratie en een vernieuwde ontsluiting van zowel de kerk als de toren.
In 2018 werd een beheersplan opgemaakt. Op basis van een visie- en faseringsvoorstel dat de provincie in 2024 liet uitwerken, bevestigt architectenbureau Studio Roma dat een grondige aanpak van het interieur noodzakelijk is. Ook voor de Sint-Romboutstoren zijn bijkomende restauratiewerken en technische aanpassingen gepland. Omdat de opdrachten door verschillende partners worden uitgeschreven, is een goede afstemming cruciaal.
“De komende jaren worden cruciaal voor de toekomst van de kathedraal. Met deze overeenkomst zorgen we ervoor dat alle partners vanuit één gedeeld plan werken. Dat is de beste garantie op een kwaliteitsvolle restauratie en op een doordachte ontsluiting voor bezoekers”, zegt gedeputeerde Luk Lemmens, bevoegd voor Erfgoed.
Een belangrijk onderdeel van de samenwerking is de uitbouw van een gemeenschappelijk onthaal voor kathedraal en toren. Dat vraagt een goede afstemming van de bezoekersstromen en de toegankelijkheid van de verschillende delen van het gebouw.
“De Sint-Romboutskathedraal is een van de meest herkenbare bakens van de stad. Door samen te werken vanuit één visie vermijden we ad-hoc oplossingen. Elk van de partners brengt zijn expertise in, en zo vermijden we dubbel werk en gemiste kansen”, aldus schepen Greet Geypen van de stad Mechelen.
Daarnaast bereiden de partners samen het restauratiedossier voor bij de Vlaamse overheid, met het oog op subsidiëring. Ook de organisatie van het onthaal en de ticketing wordt gezamenlijk bekeken. Daarbij wordt onderzocht hoe vanaf 2030 een betalende toegang kan bijdragen aan een duurzame bezoekerswerking en het langetermijnbeheer van het monument.
Hoewel de kathedraal in de eerste plaats een plaats van eredienst blijft, willen de partners haar uitzonderlijke erfgoedwaarde maximaal ontsluiten. Er komt een geïntegreerde culturele en toeristische werking, met bijzondere aandacht voor een veilige en inclusieve toegang via het westportaal, waar op termijn ook het gezamenlijke onthaal zal worden ingericht.
“De kathedraal is gedeeld erfgoed van de ruime gemeenschap in Mechelen, de provincie en ver daarbuiten. Daarom willen we dit prachtige monument breed openstellen, zonder afbreuk te doen aan zijn religieuze betekenis”, zegt Emmanuel Gerard van de kerkfabriek Sint-Rumoldus.
De restauratie verloopt in meerdere fases over verschillende jaren. Fase 1 omvatte dringende instandhoudingswerken en voorbereidende studies. Begin januari 2026 startte fase 2 met de herinrichting van de noordelijke nevenlokalen, waaronder de integratie van een erfgoeddepot in de voormalige kapittelzaal. In latere fases volgen onder meer de hoofdtoegang, het schip, de zijbeuken en uiteindelijk een museaal belevingsparcours.
“Met een gezamenlijke aanpak willen we de Sint-Romboutskathedraal opnieuw laten aansluiten bij het hoge restauratieniveau van de Mechelse historische kerken en haar toekomst als religieus, cultureel en toeristisch baken veiligstellen”, besluit Luk Lemmens.
Foto: Provincie Antwerpen.