Duffel zet op zondag 13 september tijdens de 38e Open Monumentendag verschillende erfgoedlocaties in de kijker. Onder het thema ‘In goede handen’ staan monumenten die een nieuwe bestemming kregen centraal. De pas heropende kasteelruïne Ter Elst, het Spoorwegfort en Kunstencentrum De Loods openen die dag hun deuren.
“De pas heropende kasteelruïne Ter Elst mag op deze dag uiteraard niet ontbreken. De ruïne is niet alleen grondig gerenoveerd, maar heeft letterlijk een nieuwe invulling gekregen. Het project verdient het om door heel Vlaanderen ontdekt te worden. De toepassing van weloverwogen instandhoudingstechnieken en de realisatie van een aantal bijzondere ruimtelijke aanpassingen hebben de ruïne omgetoverd tot een toegankelijk belevingsmonument. De historiek is nu ter plekke leesbaar. Op Open Monumentendag brengen we het verhaal van het kasteel, de lotgevallen van de ruïne, de restauratie en de herbestemming. Uitzonderlijk kunnen de bezoekers tussen 10 en 17 u. ook de 22 meter hoge traptoren in. Resultaat: een vergezicht op Duffel, Lier en Mechelen”, vertelt schepen van cultuur en erfgoed Kristoff Van Genechten.
Het Spoorwegfort en Kunstencentrum De Loods zijn vaste waarden op het programma. Beide kregen in 2014 een nieuwe toekomst.
“Op Open Monumentendag vertellen Stichting Kempens Landschap en de fortgidsen hoe het Duffelse Spoorwegfort een tweede leven kreeg. Een projectie van verzameld beeldmateriaal vertelt het restauratie- en herbestemmingsverhaal van het gebouw dat van start ging in 2009. In minder dan vijf jaar tijd onderging deze militaire erfgoedsite een ware transformatie”, legt Van Genechten uit.
Het Spoorwegfort aan de Mechelsebaan 249 is van 10 tot 18 uur vrij toegankelijk. Wie meer wil weten, kan vooraf een rondleiding reserveren. De fortgidsen organiseren rondleidingen om 11, 14 en 16 uur, zowel boven- als ondergronds.
Ook Kunstencentrum De Loods aan de Spoorweglaan 32 neemt deel. “Met het motto ‘In kunstige handen’ plaatst sociaal-artistiek atelier De Loods zich terecht op het programma van deze editie. Het initiatief ging in 2015 van start. De locatie van dit kunstencentrum was vroeger een goederenloods van de NMBS. Op Open Monumentendag staan de deuren van De Loods open van 10 tot 17 u. De vrijwilligers van De Loods geven tekst en uitleg over de werking van het kunstencentrum en de geschiedenis van de voormalige goederenloods. De hele dag zijn er kunstenaars aan het werk”, vult schepen Van Genechten aan.
Duffel werkt voor Open Monumentendag opnieuw samen met Bonheiden, Putte en Sint-Katelijne-Waver. De gemeenten brengen een zesde intergemeentelijke monumentenroute uit binnen de thematische reeks ‘monumentale verhalen’. Dit jaar staan begraafplaatsen en funerair erfgoed centraal.
“In het kader van Open Monumentendag brengen Duffel, Bonheiden, Putte en Sint-Katelijne-Waver ook opnieuw een intergemeentelijke monumentenroute uit. Ze is de 6e in een thematische reeks van ‘monumentale verhalen’. De editie van 2026 brengt de begraafplaatsen onder de aandacht. Er is een fietstraject van vier lussen in kaart gebracht dat het publiek langs funeraire erfgoedplekken leidt. De historiek en de evolutie van die grafzones zijn terug te vinden in een geïllustreerde brochure. Beide komen online op de gemeentelijke websites, maar zijn ook al voor en na Open Monumentendag in gedrukte versie verkrijgbaar in het gemeentehuis en in de bibliotheek”, besluit schepen van begrafeniszorg en toerisme Dirk Broes.
De brochure en fietsplannen zijn tijdens de openingsuren verkrijgbaar in de bibliotheek en het gemeentehuis.
– Kasteelsite Ter Elst, Ter Elstlei: 10 tot 17 uur
– Spoorwegfort Duffel, Mechelsebaan 249: 10 tot 18 uur
– Kunstencentrum De Loods, Spoorweglaan 32: 10 tot 17 uur
– Fietsen langs funeraire plekken en begraafplaatsen: plan en brochure verkrijgbaar in de bibliotheek en het gemeentehuis.