Op de grens van Duffel en Sint‑Katelijne‑Waver wordt een 3,5 hectare grote klimaatbuffer bijna afgerond. Overheden, bedrijven en middenveldorganisaties werken er samen aan Project Herstel Springbos, een ambitieus natuurherstelproject dat de Goorbosbeekvallei klimaatbestendiger moet maken. De opgehoogde zonevreemde visvijver met hoge dijk wordt volledig verwijderd en het gebied wordt hersteld tot natte natuur.
Het project kreeg in 2020 een erkenning als Lokaal Hefboomproject Natte Natuur en een subsidie van €250.000 via de Blue Deal. Duffel en Sint‑Katelijne‑Waver investeerden samen €165.000. Bedrijven zoals Inopsys, Antea Group, LM&DS en Kingslize Pizza brachten al meer dan een derde van de resterende middelen samen. Om de financiering rond te krijgen, werkt Natuurpunt Oude Spoorweg samen met Nature Based, de nieuwe vzw van Nele De Smet en Nils Iwens. Iwens zegt: “Het doel van Nature Based is de klimaatbestendigheid van Vlaanderen te vergroten door op alternatieve manieren financiering te vinden voor natuurgebaseerde oplossingen.”
Het Springbos wordt een natuurlijke klimaatbuffer. Johan Asselberghs van Natuurpunt Oude Spoorweg zegt: “Door de herstelde sponsfunctie en de ontmanteling van de visvijver verandert de locatie van een CO₂‑bron in een actieve koolstofvanger, goed voor minstens 50 ton CO₂ per jaar.” Het gebied kan bij extreme regenval 6.000 tot 12.000 m³ water bergen. Jan Parys van Antea Group vult aan: “Dit project toont wat mogelijk wordt wanneer overheden, middenveld en bedrijven hun krachten bundelen rond een gedeelde ambitie voor natuurherstel.”
De herinrichtingswerken zijn bijna klaar. Tijdens de hevige juni‑stormen bleek het nieuwe watersysteem succesvol: piekwater stroomde het Springbos in en vulde nadien de grondwatertafel aan. In de vallei was geen wateroverlast, terwijl omliggende gebieden wel blank stonden.
Het herstelproject geeft ook een boost aan de biodiversiteit. Door vervuilde sliblagen te verwijderen en opgehoogde grond af te graven, keren dotterbloemgraslanden, rietlanden en natte elzenbroekbossen terug. Zeldzame planten zoals waterviolier en veenwortel duiken opnieuw op. Het gebied wordt een refugium voor bedreigde dieren zoals bruine kikkers en de Europees beschermde kamsalamander. Steven Delaet van Inopsys zegt: “Dit project toont heel goed aan dat een visie en goede samenwerking van natuurorganisaties en bedrijven resulteert in een versnelling van noodzakelijk natuurherstel.”
Ook landbouw krijgt een plaats. Natuurpunt werkt samen met een lokale landbouwer die het perceel opnieuw kan maaien en het maaisel gratis krijgt als hooi. Zo wordt het historische agrarische beheer hersteld.
Voor wandelaars komt er een nieuwe verbinding tussen Mechelsebaan en Goorboslei, inclusief een vlonderpad door het overstroombare Goorbos. In het Springbos zelf komen geen extra paden, maar wel een uitkijkpunt met vogelkijkwand op een oude dam.
foto: ©Tom Suykerbuyk