Acht historische bunkers in Sint-Katelijne-Waver en Bonheiden zijn omgevormd tot overwinteringsplaatsen voor vleermuizen. Regionaal Landschap Rivierenland gaf de betonnen constructies uit de Tweede Wereldoorlog zo een nieuwe bestemming als schuilplaats voor kwetsbare diersoorten.
De bunkers maken deel uit van de historische KW-linie, een verdedigingslinie die vlak voor de Tweede Wereldoorlog werd aangelegd tussen Koningshooikt en Waver. Vandaag liggen ze verspreid tussen akkers, weilanden en bossen.
Dankzij hun dikke muren en koele binnenruimtes zijn de bunkers geschikt als winterverblijf voor onder meer de grootoorvleermuis, watervleermuis en baardvleermuis.
Aanpassingen voor vleermuizen
In opdracht van Regionaal Landschap Rivierenland richtte Natuur- en Landschapszorg vier bunkers in Sint-Katelijne-Waver en vier in Bonheiden vleermuisvriendelijk in. De bunkers kregen aangepaste deuren en luiken, extra wegkruipmogelijkheden en waar nodig een waterton om de luchtvochtigheid op peil te houden. Ook werden openingen afgedicht om tocht te vermijden.
“Tijdens hun winterslaap leven vleermuizen op hun vetreserves. Rust, vochtigheid en een stabiele temperatuur zijn dan cruciaal”, vertelt An-Katrien Cuypers, soortenspecialist bij Regionaal Landschap Rivierenland. “Met enkele gerichte ingrepen maken we van deze bunkers veilige winterverblijven.”
Schakels in een ecologisch netwerk
De bunkers versterken het Functioneel Ecologisch Netwerk van de provincie Antwerpen. Dat netwerk verbindt natuurgebieden en groene plekken, zodat dieren zich gemakkelijker kunnen verplaatsen. Voor vleermuizen zijn onder meer bomenrijen, houtkanten en waterlopen belangrijke vliegroutes. De bunkers bieden bijkomende rust- en overwinteringsplaatsen.
“De natuur stopt niet aan de grenzen van een natuurgebied”, zegt Jan De Haes, gedeputeerde voor Milieu en Natuur van de provincie Antwerpen. “Met het Functioneel Ecologisch Netwerk verbinden we groene plekken met elkaar. Ook deze bunkers zijn waardevolle schakels die vleermuizen meer kansen geven.”
Samenwerking voor erfgoed en natuur
Het project kwam tot stand met de medewerking van de Vlaamse Milieumaatschappij, Defensie, de gemeente Sint-Katelijne-Waver en drie particuliere eigenaars.
De werken werden mogelijk gemaakt dankzij een projectsubsidie voor soortenbescherming van het Agentschap voor Natuur en Bos en financiële steun van de provincie Antwerpen. De gemeente Sint-Katelijne-Waver financierde de inrichting van haar drie bunkers mee.
Zo krijgen acht historische bunkers een nieuwe functie: plekken waar vleermuizen veilig kunnen overwinteren.