De gemeenten Niel en Boom laten een onafhankelijke hydrogeologische studie uitvoeren naar de zinkgaten in de omgeving van de Potaardestraat, de fietsostrade F13 en spoorlijn 52. Met het onderzoek willen de gemeenten beter begrijpen hoe water zich boven- en ondergronds verplaatst en welke rol die waterstromen spelen bij het ontstaan van de zinkgaten.
De studie vormt een nieuwe stap in een dossier dat al meer dan anderhalf jaar aansleept en leidde tot de langdurige afsluiting van een deel van de fietsostrade tussen Boom en Niel.
Complexe ondergrond
De problemen begonnen in april 2025 toen naast de fietsostrade een eerste zinkgat werd vastgesteld. Kort daarna bleek dat de ondergrondse holte doorliep onder het fietspad. Hoewel het gat werd opgevuld en hersteld, spoelde een deel van de aangebrachte grond opnieuw weg.
Omdat de stabiliteit van de ondergrond niet langer gegarandeerd kon worden, bleef de fietsostrade afgesloten.
In maart 2026 werd bovendien een tweede zinkgat ontdekt aan de spoorwegberm. Een kleurstofproef toonde aan dat er ondergronds een waterverbinding bestaat tussen beide locaties.
Water als mogelijke oorzaak
Volgens eerdere onderzoeken verplaatst water zich door de opgevulde ondergrond van de voormalige kleigroeve. Daarbij kunnen fijne bodemdeeltjes worden meegevoerd en kunnen ondergrondse holtes ontstaan.
De situatie wordt extra complex doordat het gebied in het verleden werd opgevuld met uiteenlopende materialen, waaronder gips. Dat materiaal kan na verloop van tijd oplossen wanneer het langdurig in contact komt met water.
De gemeenten willen daarom niet alleen de bestaande zinkgaten onderzoeken, maar vooral achterhalen waar het water vandaan komt, welke routes het volgt en waarom op bepaalde plaatsen uitspoelingen ontstaan.
Waarom rijden er wel treinen?
De langdurige afsluiting van de fietsostrade roept geregeld vragen op omdat de naastgelegen spoorlijn wel opnieuw in gebruik is.
Volgens de gemeenten zijn beide situaties niet vergelijkbaar. Spoorlijn 52 werd al aangelegd vóór de kleiontginning en rust grotendeels op de oorspronkelijke kleibodem. Het fietspad ligt daarentegen boven een voormalige kleigroeve die later werd opgevuld met uiteenlopende materialen.
Toen in 2026 een verbinding onder de spoorweg werd vastgesteld, voerde Infrabel onderzoeken en herstellingswerken uit. Na bijkomende controles gaven de ingenieurs groen licht voor het treinverkeer.
Voor de fietsostrade blijven er voorlopig te veel onzekerheden bestaan over mogelijke ondergrondse holtes en instabiele zones.
Ruimer onderzoeksgebied
Het nieuwe onderzoek beperkt zich niet tot de twee gekende zinkgaten. Het volledige watersysteem in de omgeving wordt in kaart gebracht.
Daarbij wordt gekeken naar de omgeving van de zinkgaten, de Tunnelweg, spoorlijn 52, het bedrijventerrein Krekelenberg II en de aanwezige grachten en afwateringsstructuren.
Ook historische factoren zoals vroegere waterlopen en oude afwateringspatronen worden onderzocht.
Gespecialiseerde metingen
Het studiebureau zal verschillende technieken inzetten om het watergedrag in kaart te brengen.
Onder meer grondwatermetingen, wateranalyses, infiltratieproeven en bijkomende kleurstofproeven behoren tot de mogelijkheden. Zulke testen moeten helpen om de ondergrondse stroomroutes beter te begrijpen.
Nog geen oplossing vastgelegd
De gemeenten benadrukken dat er momenteel nog geen definitieve oplossing is gekozen.
Pas wanneer voldoende duidelijk is hoe het watersysteem functioneert, kan worden bepaald welke maatregelen veilig en duurzaam zijn. Daarbij wordt onder meer onderzocht of water anders kan worden afgevoerd, hoe verdere uitspoeling kan worden beperkt en hoe de ondergrond beter kan worden gestabiliseerd.
Resultaten verwacht in 2027
Het hydrogeologisch onderzoek loopt van het najaar van 2026 tot het voorjaar van 2027.
Pas na analyse van alle onderzoeksresultaten kan worden beslist welke ingrepen noodzakelijk zijn en wanneer de fietsostrade opnieuw veilig kan worden opengesteld.
foto: archieffoto