In Mechelen starten Residentie Jef Denyn en Residentie Hof van Nassau als eerste appartementsgebouwen met een begeleidingstraject rond duurzame collectieve verwarming. De twee verenigingen van mede-eigenaars krijgen ondersteuning via het Europese project LIFE REFINED. Centraal staat het principe ‘warmte als een dienst’, waarbij een gespecialiseerd bedrijf het nieuwe verwarmingssysteem installeert, beheert en onderhoudt gedurende vijftien jaar, inclusief energieprestatiegarantie.
Veel Mechelse appartementsgebouwen maken nog gebruik van centrale verwarmingsinstallaties op gas of mazout. Die zijn vaak verouderd, minder efficiënt en zorgen voor een hogere CO₂-uitstoot. Bovendien blijven gasprijzen stijgen. Na een oproep van Stad Mechelen stelden 13 appartementsgebouwen zich vrijwillig kandidaat voor een traject rond duurzame collectieve verwarming. Na een eerste screening en plaatsbezoeken aan acht gebouwen werden twee VME’s geselecteerd: Residentie Jef Denyn aan de Koningin Astridlaan en Residentie Hof van Nassau in de Bleekstraat. Beide VME’s leggen de goedkeuring nu voor aan hun Algemene Vergadering.
Tijdens de plaatsbezoeken onderzochten experten van energiedienstenbedrijf Wattson en medewerkers van het Woon- en Energieloket onder meer de staat van de bestaande stookinstallatie, de productie van sanitair warm water en de beschikbare elektrische capaciteit. Deze factoren bepalen in grote mate de haalbaarheid van warmtepompen en zonnepanelen in een appartementsgebouw. De motivatie om te verduurzamen bleek groot bij alle kandidaat-gebouwen. “In elk appartementsgebouw ontmoetten we geëngageerde vertegenwoordigers die hun energieverbruik en CO₂-uitstoot actief willen terugdringen”, zegt Wouter Dossche, project manager bij Wattson. “Overal zagen we concrete kansen om de energieproductie en warmtedistributie te verduurzamen. Na een grondige vergelijking selecteerden we samen met de stad twee gebouwen waarvan we het volledige verduurzamingspotentieel verder in kaart brengen.”
Schepen van Energie en Klimaat Arthur Orlians benadrukt het belang van een toekomstbestendig verwarmingssysteem. “Duurzaam verwarmen moet betrouwbaar en betaalbaar zijn. Met ‘warmte als een dienst’ krijg je de garantie van een efficiënte installatie die het energieverbruik én de energiefactuur aanzienlijk kan verlagen. In appartementsgebouwen liggen enorme kansen om die winst te verzilveren. Als we Mechelen tegen 2050 fossielvrij willen verwarmen, spelen deze gebouwen een sleutelrol. Wat we hier leren, willen we opschalen naar tientallen andere sites, zodat duurzame warmte voor steeds meer Mechelaars binnen handbereik komt.”
Voor beide geselecteerde gebouwen wordt nu een traject op maat uitgewerkt, met technische scenario’s, financiële simulaties en begeleiding bij besluitvorming binnen de VME. Dankzij Europese middelen is de begeleiding volledig kosteloos. Ook de niet-geselecteerde VME’s blijven ondersteund: de stad bekijkt samen met hen welke begeleiding best aansluit bij hun situatie, en andere gebouwen kunnen terecht bij het Woon- en Energieloket voor advies over collectieve renovatie.
Luc Van Espen, lid van de Raad van Mede-Eigendom van Residentie Jef Denyn, reageert positief op de selectie. “We werken al jaren stap voor stap aan de verduurzaming van ons gebouw, onder meer door warmteverliezen te beperken en beter te isoleren. Nu onze verwarmingsinstallatie steeds meer kosten met zich meebrengt, weten we dat een grote sprong richting een toekomstbestendige oplossing nodig is. Dit traject geeft ons vertrouwen én de expertise om die stap doordacht en gedragen te zetten.”
Het traject maakt deel uit van LIFE REFINED, een Europees project van 2025 tot 2029 dat inzet op collectieve wijkrenovaties. Mechelen wil vijf wijken collectief verduurzamen en renovaties in twintig appartementsgebouwen ondersteunen, goed voor ongeveer 400 huishoudens.