Erfgoed leeft niet alleen in de Mechelse binnenstad, maar evenzeer in de dorpen en wijken van de stad. Dat bleek duidelijk uit de bevragingsronde die Mechelen in het najaar van 2025 organiseerde via ‘De Tafel van Mechelen’. Inwoners gaven aan dat ze het lokale erfgoed koesteren en ermee aan de slag willen gaan, maar dat het vaak onder de radar blijft of dat ze niet altijd weten hoe verhalen, beelden en locaties op een toegankelijke manier kunnen worden ontsloten. De stad wil dat lokale engagement versterken en ondersteunen.
“Die gesprekken maakten heel duidelijk dat erfgoed sterk leeft. In dorpen en wijken zijn er verhalen, plekken en tradities die belangrijk zijn en die mensen willen koesteren en doorgeven,” zegt Greet Geypen, schepen van Erfgoed. “Er kwamen heel veel ideeën naar boven, maar tegelijk ook de nood aan concrete toepassingen of platformen om de ontsluiting van erfgoed vorm te geven. Als stad willen we helpen om dat erfgoed aan de oppervlakte te brengen, zonder het over te nemen. Zo houden lokale erfgoedexperts en heemkundigen zelf de regie in handen.”
Om die ontsluiting te vereenvoudigen, organiseerde de stad een opleiding rond de ErfgoedApp, een digitale tool ontwikkeld door FARO. Daarmee kunnen lokale erfgoedspelers zelf verhalen, foto’s en routes publieken toegankelijk maken. De opleiding werd gevolgd door erfgoedliefhebbers uit verschillende wijken en dorpen, én door stadsmedewerkers. Dat zorgt voor extra ondersteuning wanneer lokale initiatieven verder groeien.
“Bewoners en verenigingen gaven aan dat ze met hun erfgoed iets willen doen, maar dat ze zochten naar een praktische manier om verhalen en plekken te bundelen en te delen,” vervolgt Geypen. “De ErfgoedApp is laagdrempelig en maakt het mogelijk om zelf erfgoed te ontsluiten zonder grote investeringen. Deelnemers leerden hoe ze verhalen aan locaties koppelen, foto’s toevoegen, routes bouwen en historische context meegeven. Voor Mechelen werd een herkenbaar sjabloon ontwikkeld zodat verenigingen gemakkelijk eigen content kunnen toevoegen.”
Het lokale enthousiasme vertaalt zich al in verschillende initiatieven. In Leest namen vrijwilligers van Leest Geweest de schepen mee op een fietstocht langs de Leestse kapellen, met bijzondere aandacht voor priester‑kunstenaar Georges Herregods. In Walem wordt gewerkt aan een dorpswandeling langs historische plekken en start een werkgroep om de Halloweentraditie te verduurzamen met de bouw van een Walemse reus. In Hombeek onderzoekt men hoe lokale tentoonstellingen een toekomst kunnen krijgen via de ErfgoedApp.
De stad blijft de komende maanden in gesprek met heemkringen, bewoners en verenigingen in de dorpen. “Concreet trekken stadsdiensten naar de dorpen en gaan ze in gesprek met lokale heemkringen, verenigingen, dorpsraden of buurtcomités,” besluit schepen Geypen. “Elk dorp heeft zijn eigen verhaal. Als stad willen we vooral ondersteunen en versterken waar nodig. Zo blijft lokaal erfgoed en onze geschiedenis levendig voor toekomstige generaties.”