Stad Mechelen zet een nieuwe stap in toegankelijke gezondheidszorg met de start van een proefproject rond mobiele tandartsen. In samenwerking met Wijkgezondheidscentrum Wel en Wee wil de stad mondzorg haalbaar maken voor Mechelaars zonder vaste tandarts. “Met dit proefproject willen we Mechelaars helpen die door financiële of sociale drempels moeilijk toegang hebben tot mondzorg, en hen begeleiden naar reguliere zorg”, zegt schepen voor Zorg en Gezondheid Sabe De Graef.
Mondzorg niet voor iedereen bereikbaar
Dat er nood is aan laagdrempelige tandzorg blijkt uit de cijfers. In Mechelen is slechts 13% van de tandartsen geconventioneerd, tegenover 24% in Vlaanderen (bron: IMA-AIM Atlas 2023). Betaalbare zorg is daardoor geen evidentie. De gevolgen zijn zichtbaar in de huisartsenpraktijken en bij wijkgezondheidscentra zoals Wel en Wee, waar in 2024 al meer dan 270 mondzorgvragen binnenkwamen.
“Een op de vier Mechelaars gaat niet jaarlijks naar de tandarts, en binnen die groep zijn vooral mensen in een kwetsbare situatie oververtegenwoordigd,” stelt De Graef. “Het gaat vaak om mensen die al jaren niet meer geweest zijn en pas hulp zoeken als de pijn onhoudbaar wordt.”
Mobiele tandartsen bieden gratis en noodzakelijke zorg
Het proefproject brengt een gespecialiseerd team mobiele tandartsen naar Mechelen. Zij bieden éénmalig een gratis screening en noodzakelijke behandelingen aan. “We focussen op acute zorg, pijnbestrijding en functionele behandelingen. Geen luxe, wel noodzakelijke basiszorg,” benadrukt De Graef. “De Mobiele Tandartsen hanteren het conventietarief. Voor mensen met verhoogde tegemoetkoming nemen we zelfs de remgelden en administratieve kosten volledig op ons. Niemand blijft in de kou staan.”
Begeleiding van begin tot einde
De zorg wordt enkel op afspraak en via doorverwijzing georganiseerd — onder meer via het Sociaal Huis, Huis van het Kind en partners binnen het Kansarmoedenetwerk. Wijkgezondheidscentrum Wel en Wee neemt de coördinatie, opvolging en nazorg op zich.
“We werken enkel op doorverwijzing en bewust op afspraak,” zegt Laura Van Hese van Wel en Wee. “Iedere patiënt krijgt begeleiding van intake tot nazorg. Zo voorkomen we afhaken en verloren afspraken. We bieden functionele tandzorg die pijn bestrijdt en in zo min mogelijk stappen zorgt voor een gezonde mond. Dat maakt de stap naar de reguliere tandarts kleiner.”
Structurele impact op de zorgdruk
Het proefproject helpt niet alleen patiënten, maar verlaagt ook de druk op huisartsen. Die worden steeds vaker geconfronteerd met mondzorgvragen waarvoor ze eigenlijk niet zijn opgeleid. Door een laagdrempelig en veilig zorgaanbod te voorzien, worden mensen voorbereid op structurele, reguliere tandzorg.
De stad beseft dat er een dubbele beweging nodig is: zowel patiënten als tandartsen moeten drempels overwinnen. “Patiënten hebben vaak het idee dat mondzorg onbetaalbaar is of dat er lange wachtlijsten zijn. Soms is er ook schaamte. Dankzij dit project wordt de stap kleiner,” zegt De Graef. “Na de eerste behandeling is een jaarlijkse controle nodig, maar we geven mensen een duwtje in de rug om dat vol te houden.”
Een investering in preventieve zorg
Voor het proefproject trekt Stad Mechelen 8.000 euro uit. Daarvan gaat 6.000 euro naar zorg- en behandelingskosten die niet door de mutualiteit worden terugbetaald, en 2.000 euro naar personeelskosten bij Wel en Wee. Het proefproject loopt tot eind december 2025 en zal nadien geëvalueerd worden met het oog op eventuele uitbreiding of structurele verankering.
Met deze aanpak bevestigt Mechelen zijn ambitie om in te zetten op toegankelijke en preventieve gezondheidszorg voor elke inwoner.