Donderdagavond werd aan de gemeenteraad de begroting 2024 en het meerjarenplan tot 2026 voorgelegd. Daarbij werd andermaal een financieel evenwicht bekomen terwijl er toch nog steeds ruimte is voor investeringen. Ook de schuldafbouw van het lokaal bestuur gaat verder, tegen 2026 gaat het hier over niet minder dan 27 miljoen euro!
Minstens even belangrijk is dat er voor de Bomenaar geen enkele verhoging komt en er nergens aan dienstverlening moet ingeboet worden. Een van de andere speerpunten voor 2024 is zeker wel veiligheid.
Financiën
De impact van ‘alles wordt duurder’ is ook voelbaar binnen ons lokaal bestuur. De opeenvolgende loonindexeringen en aanhoudende inflatie verhoogt voor het zoveelste jaar op rij significant de uitgaven. Dit weerspiegelt zich in extra kosten voor de dagdagelijkse werking, maar zet ook het geplande investeringsbudget onder druk. Toch is de schuldenlast nog steeds onder controle, voldoen we aan de opgelegde normen inzake financieel evenwicht en is het ambitieuze investeringsplan financieel afgedekt
Het is een uitdaging om binnen de huidige context het budget voor 2024 en volgende op te maken.
We zien zoals gezegd de uitgaven stijgen (indexeringen personeel, inflatie, stijgende uitgaven op sociale dienst, zie verder) maar gelukkig stijgen ook de inkomsten (verhoging van de inkomstenbelasting, verhoging van de belasting op evenementen).
In 2022 hebben we samen met het college, het managementteam en de diensten vanuit het voortschrijdend inzicht wel al maatregelen genomen om gewapend te zijn voor de toekomst. De werkingskosten stijgen van ongeveer 35 miljoen euro in 2020 naar 48 miljoen euro in 2026 maar dit is afgedekt.
Meevaller is onder meer de daling van de energiekosten van 2,4 miljoen euro naar 1,5 miljoen euro maar die 900.000 euro extra gaat al grotendeels op aan de indexering van de lonen (zo’n 500.000 euro extra in 2024).
Zoals gezegd stijgt ook de kost van de individuele (sociale) dienstverlening enorm; tussen 2020 en 2023 zelfs met 1,2 miljoen euro.
Forse schuldafbouw
Vanuit het lokaal bestuur bouwen we ondanks alles toch de schuldenlast af, een ‘traditie’ waar we in 2013 mee gestart zijn: sindsdien is er een schuldafbouw gebeurd van afgerond 65 miljoen euro naar 38 miljoen euro in 2026 of in totaal zo’n 27 miljoen euro.
Belangrijk is dat het lokaal bestuur verder nog steeds aan de door de hogere overheid twee opgelegde financiële normen voldoet, met name een positief beschikbaar budgettair resultaat en de zogeheten autofinancieringsmarge. Dit laatste bepaalt of een bestuur al dan niet nog extra leningen mag aangaan, wat we voor alle duidelijk niet doen.
Het Autonoom Gemeentebedrijf
Over naar het Autonoom Gemeentebedrijf dan. Die heeft uiteraard een andere taak dan gemeente en OCMW zoals blijkt uit haar statuten.
Het is een soort bedrijf dat investeringen doet en projecten begeleidt die niet door de gemeente kunnen afgerond worden wegens te arbeidsintensief en te complex.
Dit AGB heeft de laatste jaren heel sterk geïnvesteerd en gaat hiervoor logischerwijs leningen aan om die investeringen te betalen en dit voor een bedrag van 38 miljoen euro. Deze leningen worden afgedekt door de gerealiseerde projecten die een waarde hebben en door de gronden/gebouwen in bezit van het AGB, zoals o.m. De Klamp. Het gaat hierbij dus om investeringsprojecten die niet gaan over de dagelijkse werking zoals gemeente en OCMW.
Daartegenover staat heel wat : alle projecten die in Boom gerealiseerd worden zoals de twee projecten in de Blauwstraat in samenwerking met De Woonkade, de nieuwe Entrepot in de voormalige electro-zaak Claes (en voordien metalen Peeters), de plannen voor de nieuwe muziekacademie, de nieuwe verblijfplaats voor Toerisme Rupelstreek op Noeveren 199 in de voormalige directeurswoning van de Vlaamse Waterweg, de realisatie van het Kaaiplateau, de aanleg van de omgevingswerken en wegenis aan de achterkant van ParkView enz.
De financiering hiervan wordt enerzijds gedragen door de gemeente die de door het AGB aangegane leningen afbetaalt door middel van huurgelden en anderzijds door het vermarkten (verhuur of verkoop) van deze projecten en verkregen subsidies.
Zo verkreeg het AGB voor de kernversterkende projecten aanzienlijke subsidies (1.080.000 €).
We zien dus met andere dat de gemeente eigenlijk deze leningen van het AGB mee afbetaalt in het kader van huurgelden maar er toch in slaagt om haar eigen schuld verder af te bouwen, dit niettegenstaande de reeds vermelde hoge loonindexaties en bijkomende kosten in het OCMW.
Geen belastingverhogingen
De gemeente kan dit dragen door hogere inkomsten van fiscaliteit zonder dat zij zelf de belastingen verhoogt. De totale opbrengsten uit de aanvullende personenbelasting (APB) en de onroerende voorheffing stijgen immers wel omdat er steeds meer mensen in Boom komen wonen, een stelling die al enkele jaren wordt geponeerd en dus bewaarheid wordt.
Het gaat wat de APB betreft om een stijging van 5,4 miljoen euro (2020) naar 7,3 miljoen euro (2026) en wat de onroerende voorheffing betreft van 5,2 miljoen euro naar 7 miljoen euro over dezelfde periode.
Er is enkel een indexatie van de evenemententaks voorzien die ons jaarlijks 210.000 euro extra zal opbrengen, maar er verhoogt dus niets ten laste van de Bomenaar.
Extra inkomsten worden wel voorzien vanaf 2025 door de implementatie van de zogeheten GAS5 op de ANPR controles die worden voorzien in de vier doorgangsstraten van Boom, Nielsestraat/Kapelstraat/Kerkhofstraat en Beukenlaan (zie ook verder).
Dit wordt voorzichtig begroot op 100.000 euro per jaar aan extra inkomsten, een zeer voorzichtige schatting als men ziet wat men hierdoor in andere gemeenten incasseert. Uiteraard hopen we dat deze opbrengsten eigenlijk minimaal blijven, omdat hier vooral de verkeersveiligheid centraal staat.
Flanders Technological Innovation als enorme hefboom
Terwijl er dus duidelijk een kantelpunt aan inkomstenzijde is, moet de mogelijk grootste hefboom voor Boom en onze reconversie nog komen.
We mogen terecht veel verwachten van het Flanders Technological Innovation Project waarbij de evenemententechnologie naar Boom wordt gehaald. Deze high tech bedrijven zullen deels onderdak vinden op de Klamp waarbij ook het AGB hier weer een rol zal spelen in het verkopen/verhuur van gronden.
Door de synergie tussen gemeente en Vlaamse Overheid, wordt er niet alleen een Reconversiemaatschappij voor Boom en bij uitbreiding de Rupelstreek opgericht die geldstromen zullen creëren maar er worden tevens mobiliteitsoplossingen aangebracht waar we al jaren zitten op te wachten.
De doortrekking van de banaan tussen de kliniek in Reet en de expressweg is beslist beleid, alsook de voetgangers en fietsersbrug die komt tussen de spoorlijn en de Antwerpsestraat. Het wordt nog even wachten maar de regeringsnota van de Vlaamse regering is een feit en alle ministers – en dit is toch uitzonderlijk – waren akkoord.
Investeringen in alle wijken
We blijven aan een recordtempo in onze gemeente investeren en zien grote projecten van planning naar uitvoering gaan.
In 2024-2025 zijn dat Hoogstraat 7, Blauwstraat 50-62 en 9-17 (twee projecten in samenwerking met AGB en de Woonkade), de verbouwing van de schouwburg en de nieuwbouw van de Gemeentelijke Academie voor Muziek en Woord: stuk voor stuk projecten die ons centrum een nieuwe boost moeten geven.
Verder blijven de vele wegen- en rioleringswerken bovenaan het investeringslijstje staan waarbij we oog hebben voor alle wijken in Boom.
De voorbije maanden pakten we al een aantal straten (voet- en fietspaden, asfalteringen, …) aan zoals de Guido Gezellstraat, Theodoor Van Ryswycklaan, het H. Conscienceplein, de Kerkhofstraat, het jaagpad in Hoek, enz.
In het voorjaar starten we met de heraanleg van het kruispunt Antwerpsestraat – Tuyaertsstraat en nemen we alvast ook de Van Leriuslaan onder handen zodat de zwakke weggebruikers daar ook een nieuwe straat krijgen. Niet onbelangrijk want het gaat hier natuurlijk om een schoolomgeving.
Op de planning staat ook het plaatsen van een wensbrievenbus op onze begraafplaats. Die dient om symbolische post te sturen naar een overleden dierbare als ‘hemelpost.’
In het centrum kijken we uit naar de vergroening van onder andere de Antwerpsestraat, waar we de terrassen van de horecazaken in het straatbeeld integreren. Ook de eerste fase van de overkapping van de Kaai zit er aan te komen.
In Noeveren is de laatste fase van de rioleringswerken voorzien, en in het gemeentelijk park wordt de speeltuin helemaal vernieuwd nadat we hierrond afgelopen zomer een bevraging deden bij de jeugd.
Veiligheid
Voor 2024 wensen we de Bomenaars een gezond, maar vooral ook veilige en propere gemeente. Het cameranetwerk wordt in die zin steeds uitgebreid, een vrachtwagensluis met ANPR-nummerplaatherkenning en trajectcontrole op de vier invalswegen zijnde Kerkhofstraat, Kapelstraat, Nielsestraat en Beukenlaan. Ook in het binnengebied Kruiskenslei voorzien we camera’s.
De jongste weken zijn we tevens samen met de lokale politiezone met stevige prikacties gestart. Die leverden instant resultaat op op alle gebied en moedigen alle diensten aan om in 2024 deze actie uit te breiden.
Onze eigen preventiedienst HiER! beschikt intussen over een nieuw elektrisch voertuig. Met het compacte voertuig kan er op elke locatie ter plaatse gecontroleerd worden en kan er dus nog sneller gereageerd worden op meldingen van sluikstort. Sluikstorten staat in Boom immers gelijk aan een boete: die boodschap moet iedereen krijgen
Dienstverlening
Onze blijvende aandacht voor een steeds betere dienstverlening inspireerde ons om de openingsuren van de gemeentelijke diensten meer af te stemmen op de ‘vrije tijd’ van onze bewoners door onder meer de laatavondopening op dinsdag te verlengen en op woensdagnamiddag extra openingsuren te organiseren. De loketten werden na enkele gevallen van agressie ook veiliger gemaakt.
Belangrijkste is dus dat we ondanks de vele financiële uitdagingen die op ons afkomen er in slagen om onze dienstverlening ten volle te behouden en zelfs uit te breiden.
Welzijn en samenleven
Onze sociale dienstverlening staat momenteel onder druk. Het aantal leefloners steeg in heel Vlaanderen, en ook in onze gemeente zijn de financiële gevolgen met een stijging van steuntrekkenden met factor 3 op tien jaar tijd duidelijk voelbaar. Zelfs ondanks de federale dotatie is dit een aanzienlijke bezwaring van het budget met meer dan 1,2 miljoen euro extra kosten.
Die tendens sterkt ons tevens in de gedachte dat we onze korf aan maatregelen tegen armoede in het algemeen en de kinderkansarmoede in het bijzonder moeten verder zetten. De kinderkansarmoedecijfers in Boom dalen immers al voor het vijfde jaar op rij.
Ook de vernieuwing van het concept van De Tuin van de Kleine Chef, met uitgebreidere openingsuren past geheel in dat kader.
Jeugd
De nood van jongeren aan laagdrempelige en toegankelijke hulpverlening blijft groot. Het lokaal bestuur van Boom verlengt daarom ook de samenwerking met CAW Boom-Mechelen-Lier om mentaal welzijn in de kijker te zetten en extra hulpverlening aan te bieden. Met eigen middelen van het lokaal bestuur zal het project Boost! opnieuw zichtbaar zijn in onze secundaire scholen en het vrijetijdscircuit en wordt een extra medewerker voor het JAC, de jongerenwerking van het CAW, voorzien.
We willen ons daarnaast nog meer profileren als een kind- en jeugdvriendelijke gemeente die zich ertoe verbindt de rechten van het kind te realiseren en te implementeren doorheen alle beleidsdomeinen. 32% van de inwoners in Boom zijn namelijk jonger dan 25 jaar.
In totaal werden 904 kinderen en jongeren bevraagd via pleingesprekken, interviews in scholen, verenigingen, op straat, … Samengevat is er nood aan inspraak, een breed en toegankelijk aanbod en dat alles in een veilige, groene en gezonde gemeente. Dit alles wordt vervat in een organisatiebreed actieplan dat we de komende zes jaar zullen uitvoeren.
In tussentijd heeft het lokaal bestuur ook een mandaat ontvangen via de gemeenteraad om dit strategisch actieplan voor te leggen bij de Vlaamse jury kindvriendelijke gemeente om dit label te behalen.
Lokale economie, beleving en city marketing
2023 stond in het teken van een actieplan rond de versterking en nog betere ondersteuning van onze lokale economie. We voerden een aantal extra subsidies in en de eerste premies voor starters en renovatie werden inmiddels uitbetaald. Een vijftal nieuwe ondernemers krijgen in 2024 een individuele begeleiding door Unizo. Tegelijk werd een nieuw leegstandsreglement gestemd en wordt de ‘jacht’ op leegstand aanzienlijk opgevoerd.
De nieuwe website Beleefboom.be ondersteunt intussen de handel en wandel in onze gemeente en is een nieuw visitekaartje voor onze gemeente.
Alle diensten die samenwerken rond externe communicatie, citymarketing, beleving en evenementen werden ondergebracht onder één dienst zodat de slagkracht verhoogd werd. Voor 2024 kijken we hier vooral naar een nieuwe editie van Rupelrock (tweejaarlijks) en 80 jaar Bevrijding omdat we geloven dat evenementiële beleving ook handelskernversterkend werkt.
Toerisme en erfgoed
In 2023 konden we na een totaalrenovatie Brik Boom inhuldigen, wat ongetwijfeld een van de kroonjuwelen rond erfgoed in de regio, of zelfs heel Vlaanderen is geworden. Dit project kan het toerisme in onze regio alleen maar bevorderen.
In samenspraak met de deelnemende gemeenten werd er door Toerisme Rupelstreek zoals geweten beslist om in te gaan op het voorstel van ons lokaal bestuur om zich voorlopig te vestigen in het gerenoveerde pand Hoogstraat 27 te Boom in afwachting van de renovatie van het pand Noeveren 199 in 2024 en 2025.
Cultuur
CC De Steiger draait momenteel op volle toeren. 2024 zal in het teken staan van de verdere verbouwingen aan de schouwburg waardoor de programmatie ‘24-‘25 grotendeels extra muros zal moeten gebeuren. Met deze investering tonen we aan dat we cultuur hoog in het vaandel dragen, en dat alles in afwachting van de realisatie van de nieuwe cultuursite op Femont-Verhoeven.