Stad Mechelen plant voor elke verdwenen boom op het publieke domein drie nieuwe in de plaats. Deze regel is met de nieuwe stedenbouwkundige verordening ook van toepassing bij vergunningen om bomen op privéterrein te vellen. In sommige gevallen lukt het praktisch niet om ter plaatse een heraanplant in natura te realiseren. Daarom wordt er vanaf 1 april 2024 een financiële compensatie ingevoerd per boom die niet heraangeplant kan worden op het privéterrein. De opbrengsten gaan naar een fonds om in Mechelen elders bossen aan te planten en te onderhouden.
Sinds 2019 plant Stad Mechelen voor elke gevelde of gestorven boom drie bomen in de plaats. Van januari 2019 tot maart 2023 zijn er op die manier 2.987 bomen bij gekomen om de 796 gesneuvelde bomen ruimschoots te compenseren. De bomenteller geeft wel alleen zicht op de bomen op openbaar domein. Wat private bomen betreft zijn er eigenlijk geen exacte cijfers bekend. Dat komt omdat niet voor alle bomen op privédomein een vergunning moet worden aangevraagd om deze te vellen en/of terug aan te planten.
In bepaalde gevallen is er wél een omgevingsvergunning nodig om private bomen te vellen. Schepen van Natuur- en groenontwikkeling Patrick Princen legt uit: “Voor hoogstammige bomen is vaak wél een vergunning nodig om deze te vellen. Zodra een aanvraag voor het vellen van hoogstammige bomen binnenkomt, bekijken onze diensten eerst en vooral of het vellen inderdaad nodig is en of het niet anders opgelost kan worden met behoud van deze bomen. We willen immers eerst en vooral voorkomen dat grote bomen nodeloos gekapt worden. Vervolgens leggen we bij de goedkeuring van de vergunning een heraanplantingsverplichting op. Daarbij werd steeds uitgegaan van de regel drie nieuwe bomen per gevelde boom. Een regel die nu ook is opgenomen in de nieuwe stedenbouwkundige verordening.”
Aan die heraanplantingsverplichting is ook een financiële compensatie gekoppeld omdat het niet altijd en overal praktisch toepasbaar is om voor elke gevelde boom drie nieuwe aan te planten. “Om toch de gewenste compensatie te kunnen realiseren, moest er een belastingreglement uitgewerkt worden”, aldus de schepen.
Vanaf april wordt een kost van 250 euro opgelegd per boom die niet gecompenseerd wordt in natura. Dit bedrag is gebaseerd op de gemiddelde kostprijs voor het aanplanten van een boom op het openbaar domein en het onderhoud hiervan tot ze goed in groei zijn.
Schepen Princen gaat verder: “Volgroeide bomen zijn van levensbelang om de klimaatopwarming tegen te gaan, zowel globaal als lokaal. Ze hebben een enorm verkoelend effect, maar zijn ook levensnoodzakelijk om de biodiversiteit in onze stad een boost te geven. We moedigen de Mechelaar vandaag al aan om zoveel mogelijk bomen te planten op het eigen terrein via acties zoals Boom zoekt Grond. Met de opbrengst van deze nieuwe belasting kunnen we bijkomend bossen in Mechelen realiseren en onderhouden.”
In het nieuwe belastingreglement zijn een aantal vrijstellingen voorzien in lijn met artikel 3.133 van het Burgerlijk Wetboek. Het gaat dan onder meer over situaties waar de afstandsregels voor het aanplanten van bomen niet toegepast kunnen worden en projecten in kader van sociale huisvesting, kinderopvang en scholenbouw. De hogere wetgeving primeert in dit geval. “Maar ook in deze situatie proberen we maximaal te kijken hoe we extra bomen kunnen planten, want ook in deze projecten is schaduw en een aangename groene omgeving van zeer groot belang”, besluit schepen Princen.
Alle informatie over het aanvragen van een vergunning: mechelen.be/kapvergunning
De bomenteller van Mechelen: mechelen.be/bomenteller (de cijfers krijgen na het plantseizoen dit voorjaar een update)
foto: ter illustratie