Een stad waar je goed kunt opgroeien, maar ook waardig kunt ouder worden. Waar kinderen kansen krijgen, ongeacht hun thuissituatie. En waar straten, pleinen en gebouwen zo ontworpen zijn dat iedereen zich er welkom voelt. Dat is de ambitie van het nieuwe sociale beleidsplan van stad Mechelen. Schepen Rina Rabau Nkandu stelde vandaag haar beleidsvisie voor, met de focus op drie hefbomen die samen het verschil maken: leeftijdsvriendelijkheid als gedeelde verantwoordelijkheid, gelijke kansen voor elk kind, en een toegankelijke stad waar iedereen zich thuis voelt. “We kiezen voor een beleid dat mensen verbindt en ondersteunt, van de eerste stap tot de laatste levensfase,” zegt schepen Rina Rabau Nkandu. “Want een warme stad maak je samen, elke dag opnieuw.”
Mechelen ondersteunt gezinnen in kwetsbare situaties: kansen voor elk kind
Armoede is meer dan een cijfer. Het is een ingrijpende en vaak ingewikkelde realiteit die gezinnen in al hun kwetsbaarheid raakt, van huisvesting tot opvoeding, van mentale gezondheid tot financiële stress. Daarom kiest Mechelen voor een gezinsgerichte aanpak die echt helpt, op meerdere levensdomeinen tegelijk. Het stadsbestuur vertrekt vanuit het principe: één gezin, één vaste begeleider. Geen kluwen van loketten, maar een vertrouwenspersoon die het gezin kent, nabij is en helpt waar nodig. Zo krijgen gezinnen niet alleen hulp, maar ook rust, structuur en perspectief.
Voor gezinnen met jonge kinderen zetten we verder volop in op aanklampende, intensieve ondersteuning via het GO-team. Deze gezinsondersteuners bieden begeleiding op maat, met aandacht voor alles wat een kind nodig heeft om goed te kunnen opgroeien: een veilige thuis, stabiele inkomsten, warme opvoeding, mentale veerkracht. De stad investeert daarnaast verder in Opkomst en Opkomst+, initiatieven die gezinnen al vóór de geboorte tot aan de kleuterleeftijd begeleiden, preventief en op maat. Deze aanpak blijkt bijzonder doeltreffend en tilt gezinnen duurzaam uit armoede.
Tegelijk zet Mechelen sterk in op activering als hefboom voor duurzame vooruitgang. Mensen met een leefloon krijgen begeleiding op maat richting werk via onder andere trajecten zoals artikel 60, wijkwerken, leerwerkervaring of stappen binnen de sociale economie. Met het Lokaal Activeringspact bundelt het stadsbestuur krachten om duurzame jobkansen te creëren die passen bij iemands talenten én levenscontext. Activering draait daarbij niet enkel om werk, maar ook om perspectief: op een stabieler leven, op eigenwaarde. Kansen die ook binnen gezinnen voelbaar zullen worden. Want wie vooruit geraakt, neemt vaak zijn omgeving mee.
“Activering zal de komende jaren meer dan ooit aan belang winnen,” zegt schepen Rabau Nkandu. “Maar dat kan alleen slagen als we mensen zien in hun geheel. Ouders die vooruit willen, moeten zich ondersteund voelen, op school, op het werk, in hun buurt. Daarom bouwen we bruggen naar werk dat wérkt: werk dat past, dat blijft, en waar je trots op kunt zijn. Geen activering om te activeren, maar een structurele aanpak die gezinnen perspectief geeft.”
De aanpak van kinderarmoede is ook een kwestie van samenwerking. In het Kansarmoedenetwerk (KAN) werkt de stad al jarenlang samen met Mechelse middenveldorganisaties. Binnen dit overleg delen we signalen, stemmen we doelen op elkaar af en versterken we de gezamenlijke aanpak. De Keeting en De Lage Drempel, verenigingen waar mensen in armoede zelf het woord nemen, spelen hierin een sleutelrol. De stad werkt aan een gedeelde plek binnen de stadsring waar beide organisaties onder één dak hun werking kunnen versterken: als open huis voor ontmoeting, steun, vorming en inspraak. Want een samenleving die investeert in gezinnen, investeert in de toekomst van haar kinderen.
It takes a village to grow old
Ouder worden doe je niet alleen. Het vraagt om een stad die nabij is, die verbindt, en die ouderen de ruimte geeft om met waardigheid te blijven deelnemen aan het leven. In Mechelen is dat geen randverhaal: liefst één op de vier Mechelaars is ouder dan 60 jaar. Vanuit die overtuiging sluit Mechelen zich aan bij het Global Network for Age-friendly Cities and Communities van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Daarmee wordt Mechelen – na Gent – de tweede stad in Vlaanderen die dit engagement aangaat: bouwen aan een stad waar je goed kunt oud worden, gedragen door gemeenschap en beleid.
“It takes a village to grow old”, die gedachte vormt het hart van het Mechelse ouderenbeleid. Niet zorg als geïsoleerd gegeven, maar als verweven weefsel van ondersteuning, ontmoeting en betrokkenheid in de eigen buurt. Dankzij een sterk ouderenbeleidsplan, een derde deelname aan het ouderenbehoeftenonderzoek van KU Leuven in 2027, en de nauwe samenwerking met de Mechelse Ouderenraad, kiest Mechelen voor beleid op maat van de levensfase én van de mens.
“In Mechelen zijn veel ouderen nog actief en geëngageerd. We willen hen ondersteunen om zo lang mogelijk zelfstandig, gezond en met goesting in hun buurt te blijven wonen,” zegt schepen Rabau Nkandu. “Want it takes a village to grow old: ouder worden vraagt om een stad die nabij is, die verbindt en die mee verantwoordelijkheid opneemt. Dat is precies waar we in Mechelen elke dag aan bouwen.”
Het beleid focust dan ook op het versterken van zelfstandig wonen, met de juiste ondersteuning en omkadering in de wijk: zorgzame buurten, toegankelijke publieke ruimte, goede mobiliteit, en sociale netwerken die ouderen verbinden met anderen. De stad doet dit in nauwe afstemming met ouderen zelf, via de Ouderenraad die mee richting geeft en het beleid kritisch opvolgt. Zo ontstaat stap voor stap een stad waar je niet alleen kunt oud worden, maar waar je dat ook wil.
Universal design maakt Mechelen leefbaar voor iedereen
Toegankelijkheid is geen randvoorwaarde meer, maar het vertrekpunt van alles wat we ontwerpen en organiseren in Mechelen. In nauwe samenwerking met Buitengewoon Meedoen en Inter Vlaanderen werkt de stad al jaren aan een inclusieve omgeving, waar iedereen zich vlot, zelfstandig en welkom voelt. Die ambitie wordt concreet gemaakt via de principes van universal design, een aanpak die vertrekt van de diversiteit van mensen en ruimte maakt voor iedereen.
“Of je nu in een rolstoel zit, met een kinderwagen wandelt of minder goed te been bent: iedereen moet zich vlot kunnen verplaatsen in onze stad,” zegt schepen Rabau Nkandu. “Daarom maken we gebouwen, pleinen en evenementen echt toegankelijk. Want gelijke kansen beginnen bij een omgeving die niemand uitsluit. En wat goed is voor een persoon met een beperking, is vaak ook goed voor ouderen, kinderen of jonge ouders. Universal design brengt dat samen.”
De stad zet daarom in op concrete maatregelen die meteen verschil maken. Het plan voor toegankelijk sanitair wordt verder uitgerold. Horeca en winkels worden gestimuleerd om drempels letterlijk en figuurlijk weg te nemen. En ook het evenementenbeleid wordt stap voor stap inclusiever. “Dankzij het advies van Inter en de inzet van onze adviesraad Buitengewoon Meedoen kunnen we inspelen op echte noden,” vervolgt Rabau Nkandu. “Inclusie wordt zo tastbaar en zichtbaar in het straatbeeld.”