Drie maanden na de invoering van DIFTAR in Mechelen wijzen de eerste cijfers op een duidelijke daling van het restafval en een stijging van de gescheiden inzameling van GFT. Hoewel het nog om een voorlopige evaluatie gaat, lijken de resultaten in lijn te liggen met de doelstellingen van de stad en afvalintercommunale IVAREM.
Uit cijfers van het eerste kwartaal blijkt dat er om de twee weken ongeveer 155 ton minder restafval wordt ingezameld, wat neerkomt op een daling van 38 procent. Tegelijk stijgt de hoeveelheid apart ingezameld GFT met zo’n 76 ton per twee weken. Per inwoner betekent dit een toename van ongeveer 22 kilogram GFT per jaar. In totaal zou de gemiddelde Mechelaar vandaag ongeveer 44 kilogram minder restafval produceren op jaarbasis.
Omgerekend naar de volledige stad gaat het potentieel om een vermindering van zo’n 4.000 ton restafval per jaar. Volgens burgemeester Bart Somers zijn dat hoopgevende signalen. Hij benadrukt wel dat de cijfers voorlopig blijven, omdat factoren zoals seizoenseffecten en aanpassingsgedrag de evolutie nog kunnen beïnvloeden. Wat wel duidelijk is, is dat inwoners bewuster omgaan met hun afval.
Schepen van Leefmilieu Patrick Princen wijst erop dat de verschuiving van restafval naar gescheiden inzameling een belangrijke stap is richting duurzamer afvalbeheer. Wanneer materialen beter gesorteerd worden via GFT, PMD en papier, kunnen ze hergebruikt of gerecycleerd worden in plaats van verloren te gaan in de restafvalstroom.
Impact op afvalophaling
Naast de daling van de afvalberg heeft de invoering van DIFTAR ook gevolgen voor de afvalophaling zelf. Het systeem met containers maakt het werk ergonomischer voor afvalophalers, omdat minder manueel moet worden gewerkt.
Toch blijft het een fysiek zwaar beroep. GFT-containers kunnen tot 25 kilogram wegen en vragen nog steeds een grote fysieke inspanning. De stad wil daarom blijven inzetten op sensibilisering, onder meer rond correct sorteren en het beperken van overtollig gewicht door bijvoorbeeld vochtige afvalstromen eerst te laten uitlekken.
Geen duidelijke stijging van sluikstorten
In de eerste evaluatie wordt ook gekeken naar mogelijke neveneffecten, zoals sluikstorten. Volgens IVAREM is er voorlopig geen indicatie dat dit fenomeen sterk is toegenomen sinds de invoering van DIFTAR.
In de voorbije maanden werden in Mechelen meer dan 27.000 containers voor restafval en 25.500 GFT-containers verdeeld. Daarnaast zijn er ook GFT-cocons geplaatst voor inwoners zonder plaats voor een eigen container. Die blijken volgens de eerste cijfers goed gebruikt te worden.
De meeste vastgestelde overtredingen hebben betrekking op praktische zaken, zoals containers die te laat van het openbaar domein worden gehaald.
Voorlopige evaluatie
De stad Mechelen benadrukt dat het om een eerste analyse gaat. De komende maanden zullen bijkomende evaluaties volgen om een duidelijker beeld te krijgen van de structurele impact van het systeem.
De eerste tendens blijft echter positief: Mechelaars lijken bewuster te sorteren, waardoor de hoeveelheid restafval aanzienlijk daalt en meer materiaal correct wordt gerecycleerd.