Op zondag 26 april staat Mechelen opnieuw in het teken van Erfgoeddag, de jaarlijkse hoogdag voor cultureel erfgoed in Vlaanderen en Brussel. Het thema HaHa Humor nodigt bezoekers uit om erfgoed te ontdekken vanuit een speelse en relativerende blik. In Mechelen worden 33 gratis activiteiten georganiseerd op 16 locaties. De stad neemt al vierentwintig jaar deel aan Erfgoeddag, dat dit jaar zijn 25ste editie viert.
Erfgoeddag toont dat erfgoed meer is dan het bewaren van het verleden. Organisaties worden uitgedaagd om het thema humor op een originele manier te vertalen naar hun werking. Van speelse tentoonstellingen en workshops tot verhalen met een knipoog: bezoekers ontdekken hoe humor doorheen de tijd een rol speelde in het dagelijkse leven en in artistieke expressie.
De kracht van Erfgoeddag zit in de samenwerking tussen uiteenlopende partners, van musea en archieven tot heemkringen, scholen en ateliers. “Erfgoeddag toont elk jaar hoe veelzijdig erfgoed kan zijn, en het thema humor maakt dat nog eens extra duidelijk. Humor is van alle tijden en zit vaak verborgen in verhalen, objecten en tradities die we misschien als vanzelfsprekend beschouwen. Door dat speelse perspectief toe te voegen, maken we erfgoed niet alleen toegankelijker, maar ook herkenbaarder voor een breed publiek,” zegt schepen van Erfgoed Greet Geypen.
Het Instituut voor Kunst en Ambacht (IKA) is opnieuw een vaste waarde. Studenten werkten rond humor in vakmanschap en presenteren speelse creaties. Het glasatelier toont fopglazen geïnspireerd op de renaissance, er is een fototentoonstelling met analoge technieken, bezoekers kunnen een emoji‑broche maken uit kroonkurken en het atelier boekkunst laat hen een pop‑up boekje binden. Keramiekstudenten tonen objecten met een twist, zoals verrassende keramische deurgrepen.
Ook voor gezinnen is er veel te beleven. In Busleyden Atheneum kunnen kinderen handpoppen maken in een workshop van het Speelgoedmuseum of deelnemen aan een kookworkshop waarin humor centraal staat. Gidsen nemen bezoekers mee door de stad met anekdotes en absurde verhalen. Jongeren van het vierde jaar Toerisme organiseren samen met Visit Mechelen een verrassende tocht langs historische blunders en komische scènes uit de Mechelse geschiedenis.
Daarnaast zijn er tentoonstellingen zoals de Nekkerspotters van de Academie Mechelen en projecten rond dadaïsme en affiches in het IKA. Ook vertrouwde erfgoedspelers doen mee. Museum Hof van Busleyden verzamelde de grappigste anekdotes en gezichtsuitdrukkingen uit de collectie op zoekkaartjes die bezoekers meenemen op speurtocht. Het museum is die dag uitzonderlijk gratis open.
Studenten van de Koninklijke Beiaardschool Jef Denyn brengen een speels muzikaal programma. Bezoekers kunnen via de torentrap naar boven om hen te zien spelen of luisteren vanuit de museumtuin. In Depot Rato worden verborgen collectiestukken getoond, met aandacht voor satire en onverwachte verhalen. Bezoekers kunnen er deelnemen aan een ludieke paardenrace tussen de reuzen. Het Stadsarchief laat zien dat geschiedenis niet altijd ernstig hoeft te zijn en toont nonsens, kluchten en spotprenten uit het Mechelse verleden.
In Kazerne Dossin wordt tijdens een panelgesprek onderzocht waar humor botst met geschiedenis en menselijk leed. Er wordt stilgestaan bij de vraag wanneer humor verbindend werkt en wanneer ze kan kwetsen.
“Wat Erfgoeddag zo sterk maakt, is dat het nooit een klassieke opendeurdag is, maar een moment waarop organisaties zichzelf heruitvinden. Alle activiteiten worden speciaal voor deze editie uitgewerkt en vertrekken vanuit het centrale, landelijke thema. Dat zorgt ervoor dat zelfs frequente bezoekers telkens nieuwe verhalen en invalshoeken ontdekken,” aldus Greet Geypen.
Erfgoeddag biedt zo een rijk en toegankelijk programma voor iedereen die Mechelen op een andere manier wil ontdekken. De combinatie van vaste waarden en nieuwe spelers zorgt voor een evenwichtige mix van diepgang en vernieuwing.
Erfgoeddag vindt plaats op zondag 26 april en is volledig gratis. De meeste activiteiten lopen van 10 tot 17 uur. Het volledige programma staat op www.mechelen.be/erfgoeddag.