Het historische Hof van Savoye in Mechelen, ook bekend als het paleis van Margareta van Oostenrijk, zal binnenkort gedeeltelijk toegankelijk worden voor het grote publiek. De stad Mechelen en de Rechtbank van Eerste Aanleg Antwerpen, afdeling Mechelen, hebben daarvoor een gezamenlijk traject uitgewerkt. In een eerste fase worden de tuin en de Troonzaal opengesteld, later volgen ook de historische woonvertrekken van Margareta van Oostenrijk.
Het Hof van Savoye is een van de meest markante monumenten van de stad en doet vandaag nog steeds dienst als rechtbank. Net die combinatie maakt het niet evident om het gebouw te ontsluiten. Toch is het volgens het stadsbestuur belangrijk om deze unieke erfgoedplek open te stellen.
“Het Hof van Savoye is een van de kroonjuwelen van Mechelen, maar vandaag krijgen maar weinig mensen de kans om het van binnen te bewonderen,” zegt burgemeester Bart Somers. “Daarom willen we samen met de rechtbank onze verantwoordelijkheid opnemen en het gebouw stap voor stap openstellen voor het publiek. Tegelijk beseffen we dat de huidige huisvesting van de rechtbank niet langer beantwoordt aan de noden van een moderne justitie. Als stad willen we dan ook een actieve partner zijn in het zoeken naar een toekomstgerichte oplossing.”
De gefaseerde openstelling start op 1 september, wanneer de poort in de Keizerstraat opnieuw opent en bezoekers toegang krijgen tot de paleistuin. Die wordt vooraf nog opgefrist met schilderwerken en nieuwe beplanting, en krijgt aangepaste verlichting zodat het hof ook in de wintermaanden veilig en sfeervol kan worden bezocht. Tegelijk wordt gewerkt aan een duidelijke scheiding tussen publieke en private zones, zodat de werking van de rechtbank niet verstoord wordt.
“Het Hof van Savoye blijft momenteel in de eerste plaats een werkplek voor justitie, maar krijgt tegelijk ook een maatschappelijke rol als erfgoedplek,” zegt schepen van Monumentenzorg, Toerisme en Erfgoed Greet Geypen. “Er is veel potentieel om het gebouw nog meer uit te spelen als toeristische trekpleister. In de aanloop naar 2030, het Margaretajaar, willen we ook haar vroegere woonvertrekken openstellen voor het publiek.”
(Lees verder onder de foto)

In een tweede fase, gepland voor 2030, komen ook de voormalige slaapkamer en leefruimte van Margareta – momenteel in gebruik als bibliotheek en rechterslokaal – in aanmerking voor ontsluiting.
De rechtbank is zich bewust van de delicate balans tussen openheid en veiligheid. Daarom wordt er nauw samengewerkt met de Regie der Gebouwen en de FOD Justitie om de nodige aanpassingen te doen.
“Het Hof van Savoye is een gebouw met een bijzondere uitstraling,” zegt Suzy Vanhoonacker, afdelingsvoorzitter van de rechtbank. “Als rechtbank zijn we uiteraard gebonden aan discretie en veiligheid, maar we beseffen ook dat het waardevol is om dit monument – in gecontroleerde vorm – te kunnen delen met het publiek. De bescherming van onze werking en de ontsluiting van het erfgoed kunnen zo hand in hand gaan.”
De Troonzaal en de tuin zijn alvast digitaal te bewonderen via virtueelmechelen.be, waar bezoekers een voorproefje krijgen van wat er binnenkort fysiek te ontdekken valt.
