In het Mechelse natuurgebied Kauwendaal is een opmerkelijke reddingsoperatie aan de gang: de zeldzame knautiabij maakt er haar comeback, dankzij een samenwerking tussen Natuurpunt en de tuinbouwschool PTS Mechelen. De bijensoort is volledig afhankelijk van één specifieke bloem: de beemdkroon. Net die plant raakte recent in de verdrukking door infrastructuurwerken van Infrabel in de spoorbermen van Sint-Katelijne-Waver.
Om de bedreigde bij een toekomst te geven, verzamelden vrijwilligers van Natuurpunt zaad van de beemdkroon. Leerlingen van PTS Mechelen kweekten de planten vervolgens op in hun serres. Intussen zijn al meer dan 2.000 jonge beemdkroonplanten uitgeplant op geschikte bermen in Mechelen en Sint-Katelijne-Waver.
De inspanningen werpen nu hun vruchten af: recent werden de eerste knautiabijen waargenomen op een nieuwe aanplant in het Mechelse deel van het gebied.
“Het is geweldig om te zien dat ons werk echt impact heeft,” zegt Kurt Stevens, conservator van natuurgebied Kauwendaal.
Om de bloemrijke bermen in stand te houden, maaien vrijwilligers van Natuurpunt het gras met de zeis — een traditionele methode die de bodem ontziet en geleidelijk verschraalt. Zo ontstaan voedselarme gronden waar beemdkroon optimaal gedijt.
De samenwerking met de school wordt de komende jaren voortgezet en mogelijk uitgebreid naar Duffel. Ook in Sint-Katelijne-Waver wordt bekeken of het maaibeleid aangepast kan worden, zodat de zeldzame bij meer kansen krijgt.
(Lees verder onder de foto)
De knautiabij (Andrena hattorfiana) is een solitaire bij die in Vlaanderen nog slechts op enkele plaatsen voorkomt. Zonder beemdkroon kan ze niet overleven: zowel stuifmeel als nectar voor haar larven haalt ze uitsluitend uit deze paarsblauwe bloem, die bloeit van juni tot september. Door verharding en te vroeg maaien is de plant sterk achteruitgegaan — met de knautiabij als stille slachtoffer.