Met een scherpe nieuwe focus op vrouwelijk leiderschap uit de 15de en 16de eeuw vernieuwt de stad Mechelen haar erfgoedbeleid. Het Museum Hof van Busleyden markeert deze nieuwe koers met de verwerving van een uitzonderlijk kinderportret van een jonge Habsburgse prinses, vermoedelijk Maria van Hongarije.
De stad kiest bewust om het tijdsgewricht 1477–1567 centraal te stellen, toen vrouwen vanuit Mechelen een prominente rol speelden in het Europese politieke en culturele leven. “Als je de geschiedenis van Mechelen bekijkt, zie je meteen hoe uitzonderlijk hun rol hier was. Zij waren geen figuranten in de geschiedenis, maar hoofdpersonages,” zegt burgemeester Bart Somers. “Die geschiedenis en de toonaangevende rol die onze stad speelde, moeten we zichtbaar en voelbaar maken voor iedereen die hier woont of ons bezoekt.”
Sterke vrouwen aan het roer
Tijdens deze bloeiperiode, die samenvalt met het hoogtepunt van Mechelens invloed, bestuurden landvoogdessen zoals Margareta van Oostenrijk, Maria van Hongarije en Margareta van Parma de Lage Landen. Samen met Margareta van York vormden zij een machtig netwerk dat Mechelen tot een centrum van diplomatie, opvoeding en cultuur maakte.
“We belichten de komende jaren een onderbelicht en historisch verhaal,” zegt schepen van Erfgoed Greet Geypen. “De hoogtijd van onze stadsgeschiedenis is niet correct te vertellen zonder de nadruk op deze vrouwelijke machtsfiguren. Deze heroriëntatie van het erfgoedverhaal geeft een scherpe focus aan onze collecties, tentoonstellingen en projecten.”
Ook andere prominente vrouwen zoals Isabelle en Eleonora van Oostenrijk en Anna Boleyn brachten hun jeugd in Mechelen door, waar het Hof van Kamerijk en het Hof van Savoye als bakens van macht en opvoeding fungeerden.
Iconisch schilderij keert terug
Het symbolische startschot van deze nieuwe erfgoedvisie is de verwerving van een kinderportret, toegeschreven aan de Meester van de Magdalenalegende. Het toont vermoedelijk Maria van Hongarije, dochter van Filips de Schone en Johanna van Castilië, en werd recent aangekocht bij een Londense kunsthandelaar. “Dat we dit portret naar Mechelen kunnen halen, voelt bijna als een thuiskomst,” aldus Greet Geypen. “Erfgoed wordt pas relevant als het ook vertelt wat vergeten dreigde te worden.”
De aankoop gebeurde via een onderhandelde overeenkomst buiten het veilingcircuit, waarbij de vraagprijs van €504.000 werd verlaagd naar €431.000. Inclusief btw en transport bedraagt de totale kostprijs €460.000. De Vrienden van het Museum Hof van Busleyden droegen €7.500 bij aan de aankoop.
Focustentoonstelling en blijvende plaats
Bezoekers zullen het portret binnenkort kunnen bewonderen in een kleine focustentoonstelling. Nadien krijgt het schilderij een vaste plaats in de permanente collectie van het museum.
“De verwerving van dit schilderij is veel meer dan een museale aanwinst,” zegt Bart Somers. “In het portret zie je niet alleen een prinses, maar ook het politieke en culturele weefsel van onze stad in de 16de eeuw. Kunst heeft de kracht om verhalen te vertellen, en dit is er één dat Mechelen met trots kan blijven uitdragen.”
Een cultureel anker voor de toekomst
Volgens Greet Geypen vormt deze aankoop een belangrijke stap richting landelijke erkenning van het museum: “Met deze aankoop herwinnen we een stukje Mechelse geschiedenis. Door dit portret op te nemen in onze collectie, geven we richting aan ons erfgoedbeleid voor de komende jaren.”
Met het kinderportret van Maria van Hongarije als eerste ankerpunt zet Mechelen haar erfgoedbeleid voort met een duidelijke missie: vergeten verhalen herontdekken, vrouwen uit de schaduw halen en de Europese impact van Mechelen zichtbaar maken.