Van 10 tot 14 juli 2024 klinken unieke beiaardklanken door de Mechelse binnenstad in het kader van de Internationale Beiaardwedstrijd Koningin Fabiola. Voor de negende editie van de vijfjaarlijkse muzikale wedstrijd brengen de Koninklijke Beiaardschool Jef Denyn en de Stad Mechelen het kruim van de beiaardspelers uit alle hoeken van de wereld samen in Mechelen. Dit evenement kadert in de UNESCO-erkenning van de Belgische beiaardcultuur als immaterieel cultureel erfgoed.
“Dat deze internationale wedstrijd in Mechelen plaatsvindt is geen toeval. De Koninklijke Beiaardschool Jef Denyn is nog steeds het oudste en grootste instituut voor de beiaard wereldwijd. De school heeft binnen het Deeltijds Kunstonderwijs een aangepast statuut dat inspeelt op zijn internationale aantrekkingskracht. Van de in schooljaar 2023-2024 ingeschreven volwassen leerlingen komt dan ook 45% uit het buitenland. In de reeks zomerse beiaardconcerten verwelkomt Mechelen elk jaar opnieuw buitenlandse muzikanten waaronder vaak alumni van de beiaardschool”, vertelt schepen voor Cultuur Björn Siffer.
“De Internationale Beiaardwedstrijd Koningin Fabiola is een viering van muzikaal vakmanschap van het hoogste niveau en een eerbetoon aan onze rijke Mechelse beiaardtraditie”, gaat de schepen verder. “We zijn trots om voor de negende keer deze zomer de beste beiaardiers ter wereld te verwelkomen in Mechelen en hun prachtige muziek door onze straten te laten klinken. Het publiek kan meegenieten vanop het Cultuurplein of via een live videoverbinding. Dit evenement onderstreept niet alleen de culturele waarde van de beiaardkunst, maar ook de internationale verbondenheid die muziek kan brengen.”
Vijftien deelnemers
De wedstrijd vindt plaats met de steun van de Vlaamse Overheid, Lotto, de Koninklijke Gidsenbond Mechelen, de vereniging Toren & Beiaard en de bedrijven Clock-o-matic en klokkengieterij Royal Eijsbouts. Internationale en lokale beiaardverenigingen dragen ook financieel bij: World Carillon Federation, Vlaamse Beiaardvereniging, Association Campanaire Wallonne, Koninklijke Nederlandse Klokkenspelvereniging, Carillon Society of Britain and Ireland, Nordisk Selskap for Campanologi og Klokkespil, Confraria de Campaners i Carillonistes de Catalunya, Campanae Lovanienses, Lierse Beiaardvereniging, Roeselaarse Klokkengilde.
De Internationale Beiaardwedstrijd Koningin Fabiola is een referentie binnen het internationaal georiënteerde beiaardleven. Aan de editie 2024 nemen vijftien beiaardiers, zeven mannen en acht vrouwen, deel uit België, de Verenigde Staten, Canada, Australië en Oekraïne. De jury bestaat uit docenten van de Mechelse Beiaardschool en gerenommeerde buitenlandse beiaardiers uit de Verenigde Staten, Nederland, Frankrijk, Polen, Duitsland.
Koen Cosaert, directeur van de Koninklijke Beiaardschool, zit de jury voor. Hij legt uit: “De wedstrijd signaleert en illustreert op internationaal niveau ontwikkelingen in de beiaardkunst, zoals de aandacht voor hedendaagse muziek, en de mogelijkheid die mobiele beiaarden bieden om dicht bij het publiek te spelen in samenspel met andere instrumenten. Dit vraagt vaardigheden en muzikaliteit die bij de Fabiolawedstrijd getest en beoordeeld worden.”
Preselecties en finale
De preselecties worden op woensdag 10 en donderdag 11 juli georganiseerd. Uit deze deelnemers wordt door de internationale jury vijf finalisten geselecteerd. Bovendien kunnen de deelnemers tijdens de preselecties deelnemen aan een improvisatiewedstrijd indien zij dit wensen.
Kandidaten dienen op voorhand een repertorium in van tien werken uit verschillende stijlperiodes. Tijdens de preselectie spelen de kandidaten op de concertbeiaard van de Sint-Romboutstoren het verplichte werk ‘Rhapsody in Bronze” van de Amerikaanse beiaardier-componist Joey Brink (winnaar van de Fabiolawedstrijd in 2014), een prelude van de 18e-eeuwse beiaardier Matthias Vanden Gheyn, en een werk naar eigen keuze uit hun repertorium, én eventueel een improvisatie als ze meedingen naar die prijs.
Tijdens de eerste finaledag, zaterdag 13 juli, spelen de laureaten op de Sint-Romboutsbeiaard opnieuw het verplichte werk van Joey Brink, een werk dat ze zelf kiezen, en een werk dat de jury kiest. Het hoogtepunt van de wedstrijd wordt de tweede finaledag op zondag 14 juli in het Cultuurcentrum, waar de beiaardiers niet alleen solo optreden met de kamerbeiaard maar ook in samenspel. Ze spelen er het verplichte werk “Nocturne” voor kamerbeiaard, piano en percussie van Jeroen Malaise, docent compositie aan het Koninklijk Conservatorium te Antwerpen. Uit hun repertorium spelen ze vervolgens een werk naar eigen keuze en een werk dat de jury kiest. De pianopartij wordt door Jeroen Malaise zelf uitgevoerd samen met percussionist Daan Wilms.
Er worden acht prijzen uitgereikt: de Eerste Prijs (€ 3000) t/m de Vijfde Prijs (€ 1000), de Improvisatieprijs, de Prijs voor beste uitvoering van Belgisch hedendaags werk, en de Publieksprijs. De winnaar ontvangt ook een bronzen klok.
Publiek
Het publiek kan de wedstrijd in optimale omstandigheden meemaken. Luisterplaats voor de eerste drie wedstrijddagen is het Cultuurplein met zicht op de Sint-Romboutstoren. De spelende muzikanten kan men er aan het werk zien dankzij de videoverbinding. Een presentator reikt er verdere info aan en er is een drietalige programmabrochure (Nederlands, Frans, Engels) beschikbaar. Het publiek levert zelf een bijdrage door te stemmen voor de Publieksprijs. De laatste finaledag verloopt binnen in het Cultuurcentrum.
Meer info en tickets voor de laatste finaledag op: https://beiaardschool.mechelen.be/koningin-fabiolawedstrijd-2024