De minister van onroerend erfgoed liet vorige week weten dat hij de voorwaarden voor het beoordelen van aanvragen voor zonnepanelen op erfgoed gaat aanpassen. Hierdoor zal het in Vlaanderen makkelijker worden om zonnepanelen te plaatsen op historische gebouwen. Nog voor er van deze versoepelingen sprake was, heeft de Stad Mechelen reeds het initiatief genomen om het nieuwe dak van de Predikherenkerk te voorzien van zonnepanelen. Het is een mooi voorbeeld van een duurzame restauratie met respect voor het monument.
Door de nakende versoepeling van de toelatingsvoorwaarden voor zonnepanelen op beschermde gebouwen ziet de stad Mechelen de mogelijkheden voor verduurzaming van de stadgebouwen uitbreiden. Ze is immers de trotse bezitter van heel wat bouwkundig erfgoed.
Recent presenteerde de stad een energiebezuinigingsplan voor de komende winter. In het kader hiervan worden momenteel ook de daken van de beschermde stedelijke monumenten gescreend als potentiële locatie voor fotovoltaïsche panelen. Hierdoor kan de stad nog sterker inzetten op verdere verduurzaming in Mechelen.
Hedendaagse restauratie
“De oplossing voor de predikherenkerk is specifiek gekozen in functie van het gebouw en zijn erfgoedwaarde. Door hun vorm en zeer geringe dikte passen de fotovoltaïsche stroken perfect tussen de banen van de nieuwe dakbedekking en zijn ze amper zichtbaar en al zeker niet vanop de straat. Ze tasten bijgevolg de erfgoedwaarde van het monument niet aan”, zegt Koen Anciaux schepen van Monumenten. “Dit is een hedendaagse restauratie met nieuwe materialen waarin ook zorgvuldig gekozen zonnepanelen niet misstaan. Ik kijk ook uit naar het nieuwe Vlaamse afwegingskader voor zonnepanelen op beschermde gebouwen en de vele mogelijkheden dat het in Mechelen zal bieden voor zowel stedelijke als privé initiatieven in het kader van duurzaamheid”, gaat schepen Koen Anciaux verder.
Esthetische afwerking
“We zetten in op innovatieve projecten op vlak van zonne-energie en willen onze gebouwen maximaal aansluiten op warmtenetten of andere gemeenschappelijke voorzieningen”, zegt schepen Koen Anciaux. Voor het dak van de predikherenkerk is er gekozen voor esthetische zonnepanelen. Deze zijn bijna onzichtbaar. Het is mooi afgewerkt met respect voor het monument. Ze zullen worden gebruikt om ‘Het Predikheren’ van duurzame elektrische stroom te voorzien. Ze zijn momenteel ruim berekend op het verbruik van de bibliotheek. Er kan nog wel onderzocht worden om ook het andere dakvlak van de kerk met panelen te bekleden en overschot aan energie dat dan zal worden opgewekt te delen met andere stadsgebouwen. Het gaat om 250 vierkante meter dakoppervlak dat 20.000 kWh aan stroom per jaar gaat opleveren. Hiermee wordt er een kleine 10 ton CO2 uitstoot vermeden. Dit project heeft de stad in totaal 56.071 euro gekost.
“De klimaatproblematiek is een klimaaturgentie geworden. Met ook de energiebevoorrading die in een crisis verkeert, maken we drastische keuzes. We tonen dat energiedelen ook op monumenten een optie is en we tonen de potentie ervan aan”, vult schepen van Klimaat en Energie Patrick Princen aan.
De predikherenkerk wordt nu al gezien als een referentie voor het winnen van fotovoltaïsche energie op beschermde gebouwen. Het gaat om sobere, esthetisch verantwoorde panelen die zich naadloos integreren in het dak. Ze brengen geen schade toe, staan het goed onderhoud van het dak niet in de weg en hebben zo goed als geen impact op de beleving van het monument.
“De zonnepanelen op de Predikherenkerk zijn een schitterend voorbeeld van hoe groene energie én erfgoed gecombineerd worden. De huidige acute energiecrisis en klimaatoplossingen op lange termijn dwingen ons om de visie op onroerend erfgoed bij te sturen: ook op onze monumenten moet hernieuwbare energieopwekking mogelijk zijn. Ik heb het dak al kunnen opklimmen en was onder de indruk over hoe subtiel de panelen weggewerkt zijn. Ik gebruikte het project sindsdien al meermaals als toonbeeld van innovatie in de erfgoedsector in Vlaanderen”, besluit Matthias Diependaele, Vlaams minister voor onroerend erfgoed: