Tijdens de 8 mei‑viering in Mechelen zullen dit jaar voor het eerst dertien replica’s van historische vaandels van Mechelse oud‑strijdersverenigingen worden gebruikt. De reproducties zijn het resultaat van een unieke samenwerking tussen Museum Hof van Busleyden, Erfgoedcel Mechelen en de Universiteit Antwerpen. De originele vaandels worden voortaan veilig bewaard in het stedelijk erfgoeddepot.
De vaandels behoren tot verschillende Mechelse oud‑strijdersverenigingen die deel uitmaken van het Koninklijk Verbond van Oud‑Strijders en Gelijkgestelden (KVOM). Veel van deze vlaggen zijn decennia oud en vertonen slijtage door langdurig gebruik tijdens herdenkingen. Ze zijn bovendien zwaar en moeilijk te hanteren. Op vraag van het KVOM stelde de stad een budget ter beschikking om de vaandels klaar te maken voor langdurige bewaring en om er replica’s van te laten maken.
“De vaandels van onze oud‑strijdersverenigingen zijn meer dan historische objecten: ze dragen verhalen, herinneringen en rituelen,” zegt schepen van Erfgoed Greet Geypen. “Met dit project beschermen we de originele vaandels én houden we de tradities levend dankzij de replica’s. Zo bewaren we zowel materieel als immaterieel erfgoed.”
Het erfgoedtraject startte in het voorjaar van 2025. Museum Hof van Busleyden werkte hiervoor samen met de Universiteit Antwerpen. Een masterstudent Erfgoedstudies volgde het volledige proces op: van de deponeringsvoorbereiding tot de productie van de replica’s en het opstellen van een handleiding voor correct gebruik. De universiteit maakte gedetailleerde inventarissen, foto’s en conditierapporten. Beschadigingen werden digitaal geretoucheerd op basis van hoge‑resolutiebeelden, waarna de externe producent Digitex de replica’s vervaardigde.
Daarnaast ontwikkelde de universiteit richtlijnen voor verpakking, manipulatie en bewaring van de authentieke vaandels. Ook voor het gebruik van de replica’s werd een praktische handleiding opgesteld, in samenwerking met Erfgoedcel Mechelen en de erfgoedgemeenschap.
“Dit project toont hoe hedendaagse en duurzame erfgoedzorg eruit kan zien,” zegt Lianne Kamminga, directeur van Museum Hof van Busleyden. “Dankzij de replica’s blijven tradities zichtbaar in de publieke ruimte, terwijl de originele stukken veilig bewaard worden. De samenwerking tussen erfgoedprofessionals, academici en de erfgoedgemeenschap maakt dit traject bijzonder waardevol.”
De replica’s zullen vanaf nu gebruikt worden tijdens vaderlandslievende plechtigheden, waaronder de 8 mei‑viering.